Bel nahiyəsində ağrı qısa müddətli fiziki gərginlikdən, yumşaq toxumaların zədələnməsindən, oynaqların degenerativ xəstəliklərindən və ya başqa səbəblərdən yarana bilər. Ağrının haradan gəldiyini yalnız hissin gücünə görə müəyyən etmək olmur. Ona görə bel ağrısında əsas məsələ yalnız ağrını azaltmaq deyil, ağrının səbəbini, davametmə müddətini və yanaşı əlamətləri düzgün qiymətləndirməkdir.
Bu yazı Ketonal krem və gel haqqında istifadə təlimatında verilən məlumatlara əsaslanır. Mətn fərdi diaqnoz və ya müalicə sxemi deyil. Ağrı güclüdürsə, hərəkəti məhdudlaşdırırsa, zədədən sonra yaranıbsa və ya bir neçə gün ərzində azalmaq əvəzinə artırsa, həkimə müraciət edilməlidir.
Bel ağrısına nə vaxt daha diqqətli yanaşmaq lazımdır?
Ağrı orqanizmin xəbərdarlıq siqnalıdır. PDF materialında ağrının dəridə, daxili orqanlarda və toxumalarda olan sinir uclarından başlayan siqnal kimi izah edilməsi qeyd olunur. Bu siqnal insanı hərəkəti dayandırmağa, zədəni qorumağa və səbəbi araşdırmağa yönəldə bilər. Bel nahiyəsində ağrı da eyni qaydada yalnız narahatlıq deyil, bəzən daha ciddi problemin göstəricisi ola bilər.
Qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələr yüngül və orta dərəcəli ağrılarda, o cümlədən əzələ, bel və oynaq ağrılarında istifadə olunan dərman qruplarından biridir. Bununla belə, hər preparatın göstərişi, dozası və ehtiyat tədbiri fərqlidir. Eyni ağrı hissi bir insanda həddindən artıq fiziki gərginliklə, digərində travma, iltihab və ya degenerativ proseslə bağlı ola bilər.
Bel ağrısı ayağa yayılırsa, keyimə və zəifliklə müşayiət olunursa, sidik və ya nəcis saxlaya bilməmə kimi əlamətlər varsa, yüksək hərarət, açıq yara, infeksiya görünüşü və ya zədədən sonra sürətlə artan şişkinlik yaranıbsa, özbaşına müalicə uyğun yanaşma deyil. Bu hallarda həkim müayinəsi gecikdirilməməlidir.
Ketonal krem və gel hansı çərçivədə nəzərdə tutulur?
Ketonal krem və Ketonal gel ketoprofen tərkibli qeyri-steroid iltihabəleyhinə dərman vasitələridir. Təlimatda ketoprofenin ağrıkəsici, iltihabəleyhinə və qızdırmasalıcı təsir göstərdiyi qeyd olunur. Bu təsir siklooksigenaza fermentinin inhibə edilməsi, lipoksigenaza və bradikinin təsirinin qarşısının alınması kimi mexanizmlərlə izah edilir.
Ketonal krem üçün təlimatda əzələ və oynaqlarda ağrı, idman travmalarından sonra ödem və posttravmatik ağrı halları, vətər, bağlar və birləşdirici toxumaların zədələnmələri, həddindən artıq fiziki gərginliklə törədilmiş əzələ ağrıları, bel nahiyəsində və oynaqların degenerativ xəstəliklərində ağrı və iltihab qeyd olunur. Ketonal gel üçün göstərişlər revmatik xəstəliklər zamanı ağrı və oynaqlarda iltihab, həmçinin posttravmatik ağrı halları kimi verilir.
Bu məlumatlar preparatın istifadə sahəsini göstərir, amma bel ağrısının səbəbini avtomatik müəyyən etmir. Ağrı təkrarlanırsa, gecə artırsa, ümumi halsızlıq və ya hərarətlə müşayiət olunursa, yalnız krem və ya gel seçimi ilə kifayətlənmək düzgün deyil.
Dərinin üzərinə çəkilən forma necə istifadə olunur?
Ketonal krem yalnız xaricə istifadə üçün nəzərdə tutulmuşdur. Böyüklər və 15 yaşdan yuxarı yeniyetmələrdə gündə 2 dəfə zədələnmiş nahiyəyə çəkilir və yüngülcə dəriyə sürtülür. Doza zədələnmiş sahənin ölçüsünə görə seçilir. Hər dəfə krem çəkildikdən sonra əllər yaxşı yuyulmalıdır.
Ketonal gel də dəridə istifadə üçün nəzərdə tutulub. Böyüklər və 15 yaşdan yuxarı yeniyetmələrdə zədələnmiş sahəyə gündə 1-2 dəfə çəkilir və yüngülcə dəriyə sürtülür. Təlimatda Ketonal gelin 5 sm-nin 100 mq ketoprofenə, 10 sm-nin isə 200 mq ketoprofenə uyğun olduğu qeyd edilir. Dərman formasından asılı olmayaraq ketoprofenin maksimal gündəlik dozası 200 mq-dan artıq olmamalıdır.
Preparat gözlərlə, selikli qişalarla, anal və ya cinsiyyət orqanı nahiyəsi ilə təmasda olmamalıdır. Dərinin zədələnmiş, infeksion görünüşlü, açıq yaralı, ekzema və ya dermatoz olan sahələrinə çəkilməməlidir. Krem və ya gel çəkilən nahiyəyə sıx, hava keçirməyən sarğı qoymaq məsləhət görülmür. Unudulmuş dozanı kompensasiya etmək üçün ikiqat miqdar istifadə edilməməlidir.
Günəşdən qorunma niyə ayrıca qeyd olunur?
Ketoprofen tərkibli dəriyə çəkilən preparatlarda fotohəssaslıq reaksiyaları riski var. Təlimata əsasən, müalicə zamanı və müalicə dayandırıldıqdan sonra 2 həftə ərzində preparat çəkilən sahələr günəş şüalarından, hətta dumanlı günəşli havadan və solariy UB işığından qorunmalıdır. Bu sahələri paltarla örtmək tövsiyə olunur.
Dəri səpgisi, qaşınma, qızartı, göynəmə hissi, övrə, selikli qişa zədələnməsi və ya hər hansı hiperhəssaslıq əlaməti yaranarsa, istifadə dayandırılmalı və həkimlə məsləhətləşilməlidir. Təlimatda fotosensibilizasiya və daha ağır dəri reaksiyaları nadir olsa da qeyd olunur. Bu səbəbdən “sadəcə dərinin üzərinə çəkilir” yanaşması ehtiyat tədbirlərini unutdurmamalıdır.
Kimlərdə ehtiyat və ya məhdudiyyət var?
Ketonal krem və gel ketoprofenə və ya köməkçi maddələrdən hər hansı birinə qarşı hiperhəssaslıq olduqda istifadə edilməməlidir. Ketoprofen, asetilsalisil turşusu və ya digər qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələrə qarşı astma, allergik rinit və ya allergik tipli reaksiyalar olmuş şəxslərdə istifadəyə dair əks göstərişlər və ehtiyat tədbirləri var. Xroniki rinit, xroniki sinusit və burun polipozu ilə birlikdə astma hallarında allergiya riski daha yüksək ola bilər.
15 yaşdan kiçik uşaqlar və yeniyetmələr üçün Ketonal krem və gel istifadə edilməməlidir. Ürək, qaraciyər və ya böyrək funksiyası azalmış şəxslərdə ehtiyat tələb olunur. Digər dərmanlar, xüsusilə yüksək dozada metotreksat, salisilatlar və ya qan laxtalanmasına təsir edən kumarin antikoaqulyantları qəbul edilirsə, həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşmək lazımdır.
Hamiləliyin üçüncü trimestrində Ketonal krem və gel istifadəsi əks göstərişdir. Hamiləliyin birinci və ikinci trimestrində istifadədən çəkinmək lazımdır; zərurət olarsa, doza mümkün qədər aşağı, istifadə müddəti isə qısa saxlanmalıdır. Laktasiya dövründə istifadəsi tövsiyə olunmur.
Həkimə nə vaxt müraciət edilməlidir?
Bel nahiyəsində ağrı bir neçə gün ərzində keçmirsə, güclənirsə, zədədən sonra yaranıbsa, hərəkəti ciddi məhdudlaşdırırsa və ya infeksiya əlamətləri ilə müşayiət olunursa, həkimə müraciət edilməlidir. Dəridə yayılmış səpgi, güclü qızartı, üz və dodaqlarda şişmə, nəfəs darlığı, açıq yara və ya irinli görünüş təcili qiymətləndirmə tələb edir.
Lazım olduğundan artıq Ketonal krem və ya gel istifadə olunarsa, tətbiq olunan sahə axan su ilə yaxşıca yuyulmalı və həkimə müraciət edilməlidir. Preparat təsadüfən udularsa, sistem təsirlər yarana bilər və tibbi məsləhət lazımdır.
Bu məqalə maarifləndirici xarakter daşıyır və dərman vasitəsinin istifadə təlimatını və ya həkim məsləhətini əvəz etmir. Ketonal krem və gel yalnız istifadə təlimatına uyğun və klinik vəziyyət nəzərə alınmaqla istifadə edilməlidir.
