Dırnaq və dəri göbələyi gündəlik həyatda narahatlıq yaradan, bəzən isə uzun müddət davam edən infeksiyalardandır. Dırnaqda ağ ləkələr, rəng və forma dəyişikliyi, kövrəklik, qalınlaşma və qırılma; dəridə isə soyulma, qızartı, qaşınma, yanma, çatlar və xoşagəlməz qoxu kimi əlamətlər görünə bilər. Bu əlamətlər həmişə eyni səbəbdən yaranmır. Ona görə də diaqnoz və uyğun müalicə həkim tərəfindən və ya istifadə təlimatına əsasən dəqiqləşdirilməlidir.
Exoderil barədə bu məqalə preparatın istifadə təlimatında və təqdimat materiallarında göstərilən məlumatlara əsaslanır. Məqsəd dərman vasitəsini necə seçmək və ya dəyişmək barədə fərdi tövsiyə vermək deyil, dəri və dırnaq göbələyi zamanı hansı məqamlara diqqət edilməli olduğunu aydınlaşdırmaqdır.
Dəri və dırnaq göbələyi necə özünü göstərə bilər?
Preparat materiallarında dırnaq göbələyi, yəni onikomikoz, dırnaqların patogen mikroorqanizmlərlə yoluxması nəticəsində inkişaf edən infeksiya kimi izah olunur. Dırnaqların həm əldə, həm də ayaqda zədələnməsi mümkündür. Erkən mərhələdə ağ nöqtələr və ya zolaqlar, dırnaq formasında dəyişiklik, kövrəklik, dırnaq ətrafında qızartı və soyulma görünə bilər. Daha gec mərhələdə dırnaq lövhəsi qalınlaşa, rəngi dəyişə, dırnaq parçalana və qırıla bilər.
Dəri göbələyi də bədənin müxtəlif sahələrində, o cümlədən əllərdə, ayaqlarda və dəri büküşlərində müşahidə oluna bilər. Materialda mümkün səbəblər sırasında mikrotravmalar, tərləmə, diabet və ya varikoz damarlar kimi yanaşı xəstəliklər, piylənmə, az hərəkətli həyat tərzi və uzun müddət bağlı, dar ayaqqabı geyinmək qeyd edilir. Bu amillər göbələk infeksiyasının yaranması üçün şərait yarada bilər, lakin hər bir konkret halda səbəb həkim tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Exoderil nədir?
Exoderil xaricə istifadə üçün göbələkəleyhinə preparatdır. İstifadə təlimatına görə təsiredici maddəsi naftifin hidroxloriddir. Krem formasında 1 q preparatın tərkibində 10 mq naftifin hidroxlorid, məhlul formasında isə 1 ml preparatın tərkibində 10 mq naftifin hidroxlorid var. Hər iki forma 1%-li naftifin tərkibi ilə təqdim olunur.
Naftifinin təsiri göbələk hüceyrə membranının komponenti olan erqosterolun sintezinə təsir mexanizmi ilə izah edilir. Təlimatda onun Trichophyton spp., Microsporon spp. və Epidermophyton floccosum kimi mikroorqanizmlərə qarşı funqisid təsir göstərdiyi, Candida, Aspergillus və bəzi digər göbələklərə qarşı orta dərəcədə aktiv olduğu qeyd olunur. Preparat barədə materialda həmçinin göbələk infeksiyaları ilə müşayiət oluna bilən bir sıra qrammüsbət və qrammənfi mikroorqanizmlərə qarşı antibakterial təsirdən və naftifinin iltihabəleyhinə təsirinin klinik istifadədə qeyd olunmasından bəhs edilir.
Hansı hallarda istifadə üçün nəzərdə tutulur?
Təlimatda Exoderil naftifinə həssas törədicilərin yaratdığı göbələk infeksiyalarında göstərilir. Buraya dərinin və dəri büküşlərinin göbələk infeksiyaları, dırnaqların göbələk infeksiyaları, dəri kandidozları və kəpəklənən dəmrov daxildir. Təqdimat materialında Exoderil məhlulu dırnaq üzərinə, Exoderil krem isə dəri üzərinə istifadə olunan forma kimi göstərilir.
Forma seçimi infeksiyanın yeri, dırnaq və ya dəri zədələnməsinin xarakteri, yanaşı risklər və istifadə təlimatı ilə bağlıdır. Dırnaqda qalınlaşma, rəng dəyişikliyi və ya uzun müddət davam edən zədələnmə varsa, sadəcə görünüşə əsasən qərar vermək düzgün deyil. Dırnaq problemləri travma, psoriaz və ya başqa səbəblərlə də bağlı ola bilər.
İstifadə qaydası barədə ümumi məlumat
Exoderil yalnız xaricə istifadə olunur. Təlimatda zədələnmiş dəri və ona yaxın sahələrin əvvəlcə təmizlənməsi və yaxşı qurudulması, sonra preparatın çəkilməsi qeyd edilir. Dərinin göbələk infeksiyalarında gündə bir dəfə, dırnaq infeksiyalarında isə gündə iki dəfə istifadə məlumatı verilir. Məhlul üçün təlimatda zədələnmiş dəri üzərinə və ona yaxın sahələrə dərinin təmizlənməsindən və qurudulmasından sonra gündə bir dəfə çəkilməsi göstərilir.
Müalicə müddəti infeksiyanın növündən asılıdır. Təlimatda dermatomikozlarda 2-4 həftə, lazım gələrsə 8 həftəyə qədər; kandidozlarda 4 həftə; dırnaq infeksiyalarında isə gündə 2 dəfə 6 aya qədər istifadə məlumatı qeyd olunur. Residivin qarşısını almaq üçün klinik sağalmadan sonra istifadənin ən azı 2 həftə davam etdirilməsi barədə məlumat da təlimatda yer alır. Bu müddətlər fərdi vəziyyəti əvəz etmir və həkimin göstərişi ilə dəqiqləşdirilməlidir.
Ehtiyat tədbirləri
Exoderil naftifinə və ya preparatın köməkçi maddələrinə yüksək həssaslıq olduqda istifadə edilməməlidir. Krem üçün benzil spirti, setil və stearil spirtləri; məhlul üçün propilenqlikol kimi köməkçi maddələr qeyd olunur və bunlar bəzi insanlarda dəri reaksiyası və ya qıcıqlanma yarada bilər. Preparat yara səthinə çəkilməməli, məhlulun gözlərə və açıq yaralara düşməsinə yol verilməməlidir. Krem oftalmologiyada istifadə üçün nəzərdə tutulmayıb.
Təlimatda Exoderilin digər xaricə istifadə olunan preparatlarla qarışdırılmaması qeyd edilir, çünki bu, təsiredici maddənin konsentrasiyasını azalda bilər. Digər dərmanlarla qarşılıqlı təsirin qeyd olunmadığı bildirilir. Hamiləlik və laktasiya dövründə naftifin istifadəsi barədə məlumat məhdud olduğuna görə ehtiyat məqsədilə Exoderil istifadəsindən qaçmaq tövsiyə olunur. Uşaqlarda və 18 yaşa qədər yeniyetmələrdə təhlükəsizlik və effektivlik barədə kifayət qədər təcrübə yoxdur.
Həkimə nə vaxt müraciət edilməlidir?
Dırnaq və dəri göbələyi əlamətləri yayılırsa, dırnaq getdikcə qalınlaşır və qırılırsa, dəri çatlayır, ağrı, irinləmə, güclü qızartı və ya şişkinlik yaranırsa, həkimə müraciət edilməlidir. Diabet, damar problemləri, immun sisteminin zəifləməsi, hamiləlik, laktasiya dövrü və ya uşaq-yeniyetmə yaş qrupu varsa, özbaşına müalicəyə başlamaq düzgün deyil.
Təlimatda Exoderil 1% məhlulun 4 həftə istifadəsindən sonra yaxşılaşma olmursa, müalicə həkiminə müraciət etmək və müalicəni yenidən qiymətləndirmək lazım olduğu göstərilir. Əlavə təsirlər kimi dəridə quruluq, qızartı, yanğı hissi, kontakt dermatit və eritema qeyd olunur. Belə reaksiyalar narahatlıq yaradırsa və ya güclənirsə, preparatın istifadəsi barədə həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşmək lazımdır.
Bu məqalə maarifləndirici xarakter daşıyır və dərman vasitəsinin istifadə təlimatını və ya həkim məsləhətini əvəz etmir. Exoderil yalnız istifadə təlimatına uyğun və klinik vəziyyət nəzərə alınmaqla istifadə edilməlidir.
