Dəridə xırda kəsik, sıyrıq və ya yüngül yanıq gündəlik həyatda tez rast gəlinir. Belə zədələnmələr çox vaxt səthi olur, amma dəri baryeri pozulduqda bakteriyaların daxil olması üçün şərait yarana bilər. Yara ətrafında qızartı, irinli ifrazat, ağrının artması və şişkinlik infeksiya ehtimalını düşündürən əlamətlərdəndir. Belə hallarda yaranın xarakteri, sahəsi və pasiyentin ümumi vəziyyəti nəzərə alınmalıdır.
Baneosin xaricə istifadə üçün antibakterial preparatdır. İstifadə təlimatına görə onun tərkibində iki təsiredici maddə var: basitrasin və neomisin. Basitrasin bakteriya hüceyrə divarının sintezinə, neomisin isə bakteriya zülallarının sintezinə təsir göstərən antibiotikdir. Preparat göbələklərə və viruslara qarşı fəal deyil; buna görə də dəri zədələnməsinin səbəbi hər zaman düzgün qiymətləndirilməlidir.
Baneosin hansı hallarda nəzərdə tutulur?
İstifadə təlimatında Baneosin neomisinə və ya basitrasinə həssas mikroorqanizmlərin törətdiyi infeksiyalar zamanı göstərilir. Toz forması dərinin məhdud yayılmış bakterial infeksiyaları, o cümlədən infeksiyalaşmış ekzema, bakterial bələk dermatiti, su çiçəyi zamanı bakterial ağırlaşmalar və dermatoloji müdaxilələrdən sonrakı infeksiya profilaktikası kimi hallarda qeyd olunur. Sayt materialında toz forması kəsik, sıyrıntı və yanıq yaralarının infeksiyalarında sulu yaralar üçün təqdim edilir.
Məlhəm forması dəri və selikli qişaların infeksion xəstəliklərinin müalicəsi üçün xaricə təsir göstərən antibiotik kimi təsvir olunur. Təlimatda furunkul və karbunkulların cərrahi müalicədən sonra baxımı, dərin follikulit, paronixiya, kontagioz impetiqo, aşağı ətrafların infeksiyalaşmış xoraları, ikincili infeksiyalaşmış ekzema, dermatozlar zamanı ikincili infeksiya, kəsiklər, sıyrıntılar və yanıqlar qeyd edilir. Sayt materialında məlhəm quru, qabıq bağlayan sağalma mərhələsindəki yaralar və irinli səpgilər kontekstində verilir.
Toz və məlhəm arasında fərq nədir?
Hər iki forma eyni aktiv maddələrə əsaslanır: 1 q tozda və 1 q məlhəmdə 250 BV basitrasin və 5000 BV neomisin var. Fərq dərman formasındadır. Toz zədələnmiş nahiyəyə nazik qatla səpilir. Məlhəm isə zədələnmiş sahələrə nazik qatla sürtülür. Hansı formanın uyğun olması yaranın görünüşündən, ifrazatın olub-olmamasından, dərinin vəziyyətindən və həkim və ya əczaçının tövsiyəsindən asılıdır.
Preparat yalnız xaricə istifadə üçündür. Gözlərə tətbiq olunmamalıdır. Toz və ya məlhəmin ağız boşluğuna düşməsinə yol verilməməlidir, xüsusən uşaqlarda. Təbil pərdəsinin perforasiyası olduqda xarici qulaq keçəcəyində istifadə olunmamalıdır.
İstifadə qaydası barədə ümumi məlumat
Təlimata görə Baneosin tozu böyüklərə və uşaqlara zədələnmiş nahiyəyə nazik qatla adətən gündə 2-4 dəfə səpilir; ehtiyac olduqda sarğı qoyula bilər. Məlhəm isə zədələnmiş sahəyə nazik qatla gündə 2-3 dəfə sürtülür; ehtiyac olarsa sarğı tətbiq edilir. Hər iki formada istifadə sahəsi bədən səthinin 1%-dən çox olmamalıdır, bu təxminən pasiyentin ovuc ölçüsünə uyğundur. Müalicə müddəti 7 gündən artıq olmamalıdır.
Bu məlumatlar istifadə təlimatındakı ümumi qaydanı izah edir və fərdi müalicə qərarı kimi qəbul edilməməlidir. Geniş, dərin, çirklənmiş, heyvan dişləməsi ilə bağlı və ya sürətlə pisləşən yaralarda həkim müayinəsi lazımdır. Uşaqlarda, hamiləlik və ana südü ilə qidalandırma dövründə, xroniki xəstəliyi olan şəxslərdə və immun sistemi zəif olan pasiyentlərdə ehtiyat daha yüksək olmalıdır.
Ehtiyat tədbirləri
Baneosin basitrasinə, neomisinə, digər aminoqlikozid antibiotiklərə və ya köməkçi maddələrə qarşı hiperhəssaslıq olduqda istifadə edilməməlidir. Dərinin geniş sahələrinin ağır zədələnmələrində preparatdan qaçmaq lazımdır, çünki sorulma baş verərsə ototoksiklik və nefrotoksiklik riski yarana bilər. Ürək və ya böyrək çatışmazlığı nəticəsində ifrazat funksiyası ciddi pozulmuş pasiyentlərdə, vestibulyar və ya koxlear sistem zədələnmələri olduqda istifadə təlimatı əlavə ehtiyat tələb edir.
Təsiredici maddələr sorularsa, sefalosporinlər və ya digər aminoqlikozid antibiotiklərlə yanaşı istifadə nefrotoksiklik riskini artıra bilər. Etakrin turşusu və ya furosemid kimi diuretiklərlə birlikdə oto- və nefrotoksik təsir güclənə bilər. Narkotik vasitələr, anestetiklər və ya miorelaksantlar qəbul edən xəstələrdə sinir-əzələ keçiriciliyinin blokadası riski nəzərə alınmalıdır. Bu dərmanları qəbul edən şəxslər Baneosin istifadə etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşməlidir.
Məlhəm üçün təlimatda günəş və ultrabənövşəyi şüa təsirindən fotohəssaslıq və fototoksik reaksiyaların yarana biləcəyi qeyd olunur. Məlhəmin tərkibində lanolin var və bu maddə dəridə qıcıqlanma, məsələn kontakt dermatit yarada bilər. Uzunmüddətli istifadə zamanı davamlı mikroorqanizmlərin, xüsusən göbələklərin artımı mümkündür. Allergiya və ya superinfeksiya əlamətləri yaranarsa, istifadə dayandırılmalı və tibbi yardım alınmalıdır.
Nə vaxt həkimə müraciət edilməlidir?
Yara sahəsi böyüyürsə, qızartı yayılırsa, şişkinlik və ağrı artırsa, irinli ifrazat yaranırsa, hərarət yüksəlirsə və ya yara sağalmırsa, həkimə müraciət edilməlidir. Üzdə, göz ətrafında, dərin toxumalarda, oynaq yaxınlığında və ya geniş dəri sahəsində olan zədələnmələr ayrıca qiymətləndirilməlidir. Diabet, qan dövranı pozğunluğu, böyrək və ya qaraciyər funksiyası pozğunluğu olan pasiyentlərdə dəri infeksiyası daha ehtiyatla izlənməlidir.
Hamiləlik və ana südü ilə qidalandırma dövründə Baneosinin sorulma riski varsa, təlimatda preparatın yalnız ana üçün gözlənilən fayda döl üçün potensial riskdən üstün olduqda istifadə oluna biləcəyi bildirilir. Belə hallarda özbaşına qərar vermək düzgün deyil.
Bu məqalə maarifləndirici xarakter daşıyır və dərman vasitəsinin istifadə təlimatını və ya həkim məsləhətini əvəz etmir. Baneosin toz və ya məlhəmdən istifadə etməzdən əvvəl içlik-vərəqə oxunmalı, şübhə olduqda həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşilməlidir.
